Η τεχνολογία στην πρώτη γραμμή: Το ChangeOS στη μάχη ενάντια στις καταστροφές

 

 πηγή https://ars.els-cdn.com/content/image/1-s2.0-S0034425721003564-gr2_lrg.jpg

Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν τις φυσικές καταστροφές σε συχνότητα και ένταση. Σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες και εκρήξεις προκαλούν ζημιές σε κτίρια και υποδομές, με τις αρμόδιες αρχές να χρειάζονται άμεση εικόνα της καταστροφής, ώστε να οργανώσουν αποτελεσματικά την απόκριση και την αποκατάσταση.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιστήμονες ανέπτυξαν το ChangeOS – ένα προηγμένο σύστημα που χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες και τεχνητή νοημοσύνη για να εκτιμήσει, με ακρίβεια και ταχύτητα, το μέγεθος των ζημιών που προκλήθηκαν σε κτίρια.

Τι είναι το ChangeOS;

Το ChangeOS είναι ένα «έξυπνο» υπολογιστικό σύστημα που συγκρίνει δύο δορυφορικές εικόνες: μία πριν και μία μετά από μια φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή. Το σύστημα αναλύει αυτόματα τις αλλαγές στα κτίρια και αποδίδει βαθμό ζημιάς σε κάθε ένα, σε τέσσερα επίπεδα: χωρίς ζημιά, μικρή ζημιά, σοβαρή ζημιά ή ολοκληρωτική καταστροφή.

Αυτό γίνεται με τη βοήθεια τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης (AI) και βαθιάς μάθησης (deep learning), που έχουν εκπαιδευτεί πάνω σε χιλιάδες παραδείγματα καταστροφών σε όλο τον κόσμο.

πηγή https://ars.els-cdn.com/content/image/1-s2.0-S0034425721003564-gr5_lrg.jpg

Πώς λειτουργεί;

Με απλά λόγια, το ChangeOS κάνει δύο βασικά πράγματα:

1. Εντοπίζει τα κτίρια στην εικόνα πριν την καταστροφή.
2. Αξιολογεί τις αλλαγές σε αυτά τα κτίρια στην εικόνα μετά την καταστροφή και αποφασίζει αν έχουν πάθει ζημιά – και πόσο μεγάλη.

Το σημαντικό είναι ότι το ChangeOS δεν εξετάζει απλώς μεμονωμένα pixel, αλλά κάθε κτίριο ως ενιαίο αντικείμενο, εξασφαλίζοντας πιο σταθερά και κατανοητά αποτελέσματα.

Γιατί είναι χρήσιμο;

Η κύρια αξία του ChangeOS είναι η ταχύτητα και η ακρίβεια. Μπορεί να επεξεργαστεί δορυφορικές εικόνες πολύ μεγάλων περιοχών μέσα σε δευτερόλεπτα, ενώ προσφέρει χάρτες καταστροφών με ποσοστά ζημιάς ανά περιοχή. Έτσι:

• Βοηθά τις αρχές να αποφασίσουν πού να στείλουν πρώτα βοήθεια,
• Επιταχύνει τις διαδικασίες αποζημίωσης ή ανακατασκευής,
• Μειώνει την ανάγκη για φυσική παρουσία σε επικίνδυνες περιοχές.

Πού θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Ελλάδα;

Το ChangeOS μπορεί να έχει άμεση χρησιμότητα σε καταστροφές όπως:

• Σεισμός στην Ελασσόνα (2021): Άμεσος χάρτης με τα σπίτια που υπέστησαν ζημιά.
• Πυρκαγιά στην Εύβοια (2021): Εκτίμηση σε λίγες ώρες για τα καμένα σπίτια και αγροτικά κτίσματα.
• Πλημμύρες στη Θεσσαλία (2023): Καταγραφή πλημμυρισμένων και κατεστραμμένων κτιρίων.
• Αστικές εκρήξεις: Άμεση εικόνα της καταστροφής και του κινδύνου για το περιβάλλον.

Τι χρειάζεται;

Για να λειτουργήσει, το μόνο που χρειάζεται είναι δύο δορυφορικές εικόνες – πριν και μετά το γεγονός. Αυτές οι εικόνες μπορούν να προέρχονται από ανοιχτές βάσεις δεδομένων (όπως το Copernicus ή το Open Data Program της Maxar) ή από εμπορικά δορυφορικά συστήματα (όπως τα WorldView).

πηγή https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0034425721003564?fr=RR-2&ref=pdf_download&rr=933b33754cc0eec8