ΑΠΕ με κάθε κόστος; Όχι στο όνομα του περιβάλλοντος

Προτεινόμενες περιοχές εγκατάστασης ΘΑΠ στη Σαμοθράκη και την Αλεξανδρούπολη
Πηγή: evrospost.gr

Η ανάγκη για ενεργειακή μετάβαση προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι σήμερα αδιαμφισβήτητη. Ο πλανήτης βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι και η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι μονόδρομος. Ωστόσο, το ερώτημα που προκύπτει όλο και πιο συχνά είναι: μπορεί η "πράσινη μετάβαση" να πραγματοποιηθεί με θυσία του ίδιου του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών;

Η περίπτωση της Σαμοθράκης και των σχεδιαζόμενων υπεράκτιων αιολικών πάρκων στο Θρακικό Πέλαγος δείχνει πως όχι μόνο μπορεί να συμβεί, αλλά ήδη συμβαίνει.

Σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σαμοθράκης (Απόφαση 135/2024), εκφράζεται βαθύτατη ανησυχία για τις επιπτώσεις των "πιλοτικών" Θαλάσσιων Αιολικών Πάρκων (ΘΑΠ) τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στις τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες. Η περιοχή εγκατάστασης βρίσκεται μέσα σε προστατευόμενες ζώνες NATURA 2000, απειλεί κρίσιμα ενδιαιτήματα ειδών όπως η Posidonia oceanica και η φώκαινα Phocoena phocoena relicta, ενώ επικαλύπτει σχεδόν εξολοκλήρου τα παραδοσιακά αλιευτικά πεδία.

Η σημασία του Θρακικού Πελάγους για την εθνική αλιευτική παραγωγή (26% της συνολικής) αλλά και για τη βιοποικιλότητα της Μεσογείου δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Όπως τονίζουν ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ και του Ινστιτούτου Αλιείας (ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ), η εγκατάσταση πακτωμένων ανεμογεννητριών και των αντίστοιχων υποθαλάσσιων καλωδίων ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τα ευαίσθητα οικοσυστήματα, τόσο μέσω της μηχανικής διατάραξης όσο και μέσω του ηλεκτρομαγνητικού και ακουστικού θορύβου.

Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει αυτές τις ανησυχίες. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη των Balmori-de la Puente & Balmori (2024) στο περιοδικό Radiation, τα θαλάσσια κητώδη είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων και στον υποθαλάσσιο θόρυβο, με τεκμηριωμένες περιπτώσεις αποπροσανατολισμού και εκβρασμών. Επιπλέον, πρόσθετες μελέτες τονίζουν τους κινδύνους για είδη πανίδας που βασίζονται σε μαγνητικά πεδία για την πλοήγηση.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, τα ΘΑΠ σχεδιάζονται δίπλα στον πλωτό τερματικό σταθμό LNG της Gastrade, που θα απορροφά 31 εκατ. τόνους θαλασσινού νερού ετησίως, προσθέτοντας χημικά και επιστρέφοντας το νερό ψυχρότερο. Η σωρευτική περιβαλλοντική επιβάρυνση είναι ανυπολόγιστη.

Δεν πρόκειται για αντιπαράθεση "προόδου" και "συντήρησης". Η πραγματική πρόοδος απαιτεί κοινωνική συναίνεση, διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό στη φύση. Όμως, εδώ η τοπική κοινωνία αιφνιδιάστηκε. Δεν υπήρξε διαβούλευση. Όπως δήλωσε ο Δήμαρχος Σαμοθράκης, «το έργο χαρακτηρίστηκε πιλοτικό χωρίς καν γνωμοδοτήσεις».

Η κλιματική κρίση δεν μπορεί να είναι άλλοθι για την καταστροφή της φύσης.
Ναι στις ΑΠΕ, αλλά όχι χωρίς όρους και όρια.
Αν ο ήλιος και ο άνεμος είναι τα μέσα μας για μια καλύτερη ζωή, ας φροντίσουμε πρώτα να μη χρησιμοποιηθούν για να την καταστρέψουν.