Κλιματική Κρίση και Κοινωνική Πολιτική

                                                     

(Πηγή: https://gr.boell.org/el/2020/02/06/responding-climate-crisis-through-social-solidarity-economy-role-public-policies)

Η κλιματική κρίση δεν είναι μόνο ένα οικολογικό πρόβλημα. Είναι και κοινωνικό, οικονομικό, ηθικό. Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει όλους το ίδιο: οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες –οι φτωχότεροι, οι ηλικιωμένοι, οι άστεγοι, οι μετανάστες, οι κάτοικοι υποβαθμισμένων περιοχών– είναι αυτοί που πλήττονται πρώτοι και σφοδρότερα. Σε αυτό το πλαίσιο, η κοινωνική πολιτική αποκτά κομβική σημασία.

Η Κλιματική Ανισότητα Είναι Πραγματική

Όπως επισημαίνει η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO), οι κλιματικές επιπτώσεις επιτείνουν τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες: απώλειες εισοδήματος, καταστροφή κατοικιών, ανεργία, επισιτιστική ανασφάλεια. Για παράδειγμα:

Οι καύσωνες πλήττουν περισσότερο όσους ζουν χωρίς επαρκή ψύξη, σε υποβαθμισμένες κατοικίες ή εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.

Οι πλημμύρες καταστρέφουν φτωχούς οικισμούς που χτίστηκαν χωρίς ασφάλεια ή υποδομές.

Οι αγροτικές κοινότητες, εξαρτώμενες από ευάλωτα οικοσυστήματα, βλέπουν τη γη τους να ερημοποιείται.

Ο Ρόλος της Κοινωνικής Πολιτικής στην Κλιματική Ανθεκτικότητα

Μια σύγχρονη κοινωνική πολιτική οφείλει να ενσωματώνει την περιβαλλοντική διάσταση. Δεν μιλάμε πλέον για ξεχωριστές πολιτικές «πρόνοιας» και «προστασίας του περιβάλλοντος», αλλά για ένα ενιαίο μοντέλο κοινωνικο-οικολογικής προστασίας.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Επενδύσεις σε πράσινες δημόσιες υποδομές (π.χ. δέντρα, φυσική σκίαση, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια κοινωνικής κατοικίας).

Δίκαιη μετάβαση στην πράσινη οικονομία με προγράμματα επανεκπαίδευσης και στήριξης εργαζομένων που πλήττονται από την απολιγνιτοποίηση.

Κλιματικό επίδομα για ευάλωτες ομάδες που επωμίζονται το κόστος της ενεργειακής μετάβασης (π.χ. αύξηση τιμών ρεύματος).

Τοπικές πολιτικές κοινωνικής συνοχής που ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό μέτρων προσαρμογής.

Τεχνολογίες με Ανθρωποκεντρικό Σχεδιασμό

Ο σχεδιασμός των συστημάτων πρέπει να εστιάζει στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Οι κοινότητες δεν είναι απλοί χρήστες τεχνολογίας – είναι συμμέτοχοι. Όπως δείχνουν έρευνες του UNDRR (2023), η συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό των συστημάτων προειδοποίησης αυξάνει την αποδοτικότητα και αποδοχή τους.

Βασικές αρχές:

· Συμμετοχικός σχεδιασμός με τη συμβολή της τοπικής κοινωνίας.

· Εκπαίδευση και προσβασιμότητα σε κάθε ηλικία και κοινωνική ομάδα.

· Διαφάνεια αλγορίθμων και δυνατότητα παρέμβασης/ελέγχου από δημόσιους φορείς.

Μπορεί η Καινοτομία να Σώσει Ζωές;

Η απάντηση είναι ναι — αλλά όχι μόνη της. Η τεχνολογική καινοτομία οφείλει να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής, θεσμικής ετοιμότητας και δικαιοσύνης. Οι τεχνολογίες δεν είναι πανάκεια, αλλά εργαλεία: η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης, τους στόχους και τις αξίες που τις καθοδηγούν.

Από την Προστασία στην Ενδυνάμωση

Η κοινωνική πολιτική δεν είναι απλώς μηχανισμός αποζημίωσης. Μπορεί και πρέπει να είναι εργαλείο ενδυνάμωσης των κοινοτήτων απέναντι στην κλιματική αβεβαιότητα. Η ενίσχυση της συμμετοχικής διακυβέρνησης, η προώθηση της τοπικής και αλληλέγγυας οικονομίας και η πρόσβαση στη γνώση και στην τεχνολογία αποτελούν θεμελιώδεις άξονες.

Κλιματική Δικαιοσύνη: Όχι Απλώς Πράσινη, αλλά και Κοινωνική Πολιτική

Η κλιματική κρίση μας υπενθυμίζει ότι η αδικία δεν είναι τυχαία – είναι δομική. Για να μιλήσουμε για κλιματική δικαιοσύνη, δεν αρκεί να μειώσουμε εκπομπές. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν μένει πίσω. Όπως γράφει η Naomi Klein: «Η μάχη για τη Γη είναι μάχη για την αξιοπρέπεια».

Συμπεράσματα

Η κοινωνική πολιτική στην εποχή της κλιματικής κρίσης δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους του 20ού αιώνα. Απαιτείται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο: πράσινο, συμμετοχικό, δίκαιο. Ο αγώνας ενάντια στην κλιματική αλλαγή είναι ταυτόχρονα αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη. Και αυτός ο αγώνας ξεκινά από σήμερα, στις γειτονιές μας, στα σχολεία, στις αποφάσεις πολιτικής.

Η κλιματική κρίση και η εξάντληση των φυσικών πόρων καθιστούν επιτακτική την ανάγκη μετάβασης από το παραδοσιακό, γραμμικό οικονομικό μοντέλο (παραγωγή-κατανάλωση-απόρριψη) σε ένα μοντέλο κυκλικής οικονομίας. Η τεχνολογία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση, επιτρέποντας τη βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων, τη μείωση των αποβλήτων και τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών που προωθούν τη βιωσιμότητα.

Πηγή: https://www.metarithmisi.gr/content/klimatike-krise-kai-koinonike-sunokhe

Άρθρο επιμελημένο από την Κοτσαύτη Ελένη

 

Η Καταιγίδα Daniel και η Κατάρρευση της Πολιτικής Προστασίας στη Λιβύη

 Πηγή:https://www.imerodromos.gr/aneipoth-tragodia-sth-livuh-eftasan-tous-5-300-oi-nekroi-apo-tis-plhmmures-10-000-ektimontai-oi-agnooumenoi/

1. Η αρχή της τραγωδίας

Τον Σεπτέμβριο του 2023, η Μεσόγειος γνώρισε μια από τις πιο βίαιες καταιγίδες των τελευταίων δεκαετιών. Η Daniel έπληξε με σφοδρότητα τη βορειοανατολική Λιβύη, προκαλώντας ανυπολόγιστες απώλειες σε ζωές και υποδομές. Η πόλη Ντέρνα υπέστη την απόλυτη καταστροφή, όταν δύο φράγματα κατέρρευσαν έπειτα από έντονες βροχοπτώσεις, σβήνοντας κυριολεκτικά ολόκληρες συνοικίες από τον χάρτη.

2. Έλλειψη προετοιμασίας και αποτυχία συστημάτων

Σύμφωνα με τη Human Rights Watch (2023), το τραγικό αποτέλεσμα δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ένταση του καιρικού φαινομένου. Αντίθετα, αποκαλύφθηκε ένας συνδυασμός διοικητικής ανεπάρκειας, κακής συντήρησης κρίσιμων δομών και πλήρους απουσίας τεχνολογικών εργαλείων πρόβλεψης και ενημέρωσης του πληθυσμού. Οι τοπικές αρχές δεν εξέδωσαν προειδοποιήσεις και δεν κινητοποίησαν εγκαίρως μηχανισμούς εκκένωσης.

3. Αναμενόμενη καταστροφή χωρίς εργαλεία πρόληψης

Η απουσία συστημάτων παρακολούθησης υδάτινων πόρων, αισθητήρων για φράγματα και δικτύων αποστολής ειδοποιήσεων είχε μοιραίες συνέπειες. Εάν υπήρχε ένα στοιχειώδες δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης, βασισμένο σε ασύρματες επικοινωνίες ή δορυφορική παρακολούθηση, η ανθρώπινη απώλεια θα μπορούσε να είχε περιοριστεί. Οι κάτοικοι παγιδεύτηκαν στα σπίτια τους, ανυποψίαστοι για το μέγεθος της απειλής.

4. Διδάγματα για τον πλανήτη

Το παράδειγμα της Ντέρνα είναι μια ηχηρή προειδοποίηση για χώρες που υποτιμούν την ανάγκη ενίσχυσης της τεχνολογικής ετοιμότητας.  Εφαρμογές που βασίζονται σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, UAVs, και αισθητήρες IoT μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά και σωτήρια σε ανάλογες συνθήκες.

5. Τι μπορεί να γίνει

• Ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων πρόγνωσης πλημμυρικών φαινομένων.
• Εγκατάσταση αυτοματοποιημένων μετρητών στάθμης και φθοράς σε φράγματα.
• Δημιουργία συστημάτων πολλαπλής ειδοποίησης (π.χ. SMS, ραδιόφωνο, εφαρμογές κινητών).
• Εκπαίδευση πληθυσμού για την ανάγνωση των ενδείξεων και τη λήψη αποφάσεων υπό πίεση.

6. Συμπέρασμα

Η τραγωδία που εκτυλίχθηκε στη Λιβύη δεν αποτελεί μια απομονωμένη καταστροφή, αλλά ένα ενδεικτικό στιγμιότυπο της ευρύτερης αδυναμίας να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής απορρύθμισης. Η τεχνολογική πρόοδος δεν μπορεί να αποτρέψει πλήρως φυσικά φαινόμενα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης στη διαχείρισή τους. Η έγκαιρη προειδοποίηση, η αξιόπιστη πληροφόρηση και η συστηματική ενσωμάτωση καινοτόμων λύσεων μπορούν να περιορίσουν τις συνέπειες.

Πηγή:https://www.hrw.org/news/2023/12/06/libya-derna-flood-response-costs-lives

Άρθρο επιμελημένο από την Άννα Δωδεκάτου

Τεχνολογία και Κλιματική Δικαιοσύνη: Μπορεί η Καινοτομία να Γεφυρώσει τις Ανισότητες;

 

(Πηγή: https://enainstitute.org/publication/klimatiki-metavasi-technologia-dynat/)

Η κλιματική κρίση δεν επηρεάζει όλες τις κοινωνίες και πληθυσμιακές ομάδες με τον ίδιο τρόπο. Οι πιο ευάλωτες κοινότητες, συχνά εκείνες με τις λιγότερες οικονομικές και τεχνολογικές δυνατότητες, υφίστανται τις σοβαρότερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Η έννοια της κλιματικής δικαιοσύνης αναφέρεται στην προσπάθεια για μια δίκαιη κατανομή των οφελών και των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνολογία μπορεί είτε να επιδεινώσει τις ανισότητες είτε να λειτουργήσει ως εργαλείο για τη μείωση τους.

1. Ο Ψηφιακός Χωρισμός και οι Περιβαλλοντικές Ανισότητες

Η τεχνολογική πρόοδος δεν είναι προσβάσιμη σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Οι ανεπτυγμένες χώρες και οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες επενδύουν σε καινοτόμες λύσεις, όπως η πράσινη ενέργεια, τα έξυπνα δίκτυα και η κλιματική παρακολούθηση, ενώ οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες συχνά στερούνται των πόρων για να υιοθετήσουν αντίστοιχες τεχνολογίες. Ο «ψηφιακός χωρισμός» μπορεί να μετατραπεί σε περιβαλλοντικό χάσμα, όπου οι φτωχότερες περιοχές παραμένουν πιο ευάλωτες σε ακραία καιρικά φαινόμενα και περιβαλλοντικές καταστροφές.

2. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Ενεργειακή Δικαιοσύνη

Οι τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική, μπορούν να αποτελέσουν λύση για την ενεργειακή ανισότητα. Ωστόσο, το κόστος εγκατάστασης και συντήρησης παραμένει υψηλό για πολλές κοινότητες. Η ανάπτυξη μικρής κλίμακας, αποκεντρωμένων λύσεων – όπως τα ηλιακά μικροδίκτυα για απομακρυσμένες περιοχές – μπορεί να συμβάλει στη δίκαιη πρόσβαση στην ενέργεια και τη μείωση της εξάρτησης από ρυπογόνες μορφές ενέργειας.

3. Τεχνητή Νοημοσύνη και Προβλέψεις για την Κλιματική Αντίσταση

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) μπορεί να συμβάλει στην πρόβλεψη και διαχείριση των κλιματικών κινδύνων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των πιο ευάλωτων περιοχών. Με τη χρήση δορυφορικών δεδομένων και αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, μπορούν να αναλυθούν οι πιθανές επιπτώσεις φυσικών καταστροφών και να σχεδιαστούν έγκαιρες παρεμβάσεις. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα και τις τεχνολογίες είναι άνιση, γεγονός που ενισχύει τις διαφορές μεταξύ πλούσιων και φτωχών κρατών.

4. Κυκλική Οικονομία και Βιώσιμες Τεχνολογίες

Η ανάπτυξη μιας κυκλικής οικονομίας, όπου τα απόβλητα επαναχρησιμοποιούνται και ανακυκλώνονται, μπορεί να μειώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες απασχόλησης. Ωστόσο, οι χώρες του Παγκόσμιου Νότου συχνά μετατρέπονται σε χωματερές ηλεκτρονικών αποβλήτων, αντί να επωφελούνται από τις τεχνολογίες ανακύκλωσης. Μια πιο δίκαιη προσέγγιση θα μπορούσε να περιλαμβάνει επενδύσεις σε βιώσιμες υποδομές και εκπαίδευση στις αναπτυσσόμενες χώρες.

5. Δεδομένα και Διαφάνεια: Το Κλειδί για την Κλιματική Δικαιοσύνη

Η πρόσβαση σε ανοιχτά δεδομένα για την κλιματική αλλαγή και τις περιβαλλοντικές πολιτικές μπορεί να ενισχύσει τη λογοδοσία και να επιτρέψει στους πολίτες και τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Ωστόσο, πολλές κυβερνήσεις και εταιρείες διατηρούν τα δεδομένα ιδιωτικά ή δυσπρόσιτα, δημιουργώντας ασυμμετρίες στην πληροφόρηση. Η προώθηση της διαφάνειας μέσω blockchain και αποκεντρωμένων τεχνολογιών μπορεί να ενισχύσει τη δικαιοσύνη στη λήψη αποφάσεων.

Συμπέρασμα: Μια Δίκαιη Τεχνολογική Μετάβαση

Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει είτε εργαλείο αδικίας είτε μοχλό ισότητας στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Η προώθηση της προσβασιμότητας στις πράσινες τεχνολογίες, η ενίσχυση των φτωχότερων κοινοτήτων και η διασφάλιση της διαφάνειας στα δεδομένα είναι μερικά από τα βήματα που μπορούν να καταστήσουν τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο μέλλον πιο δίκαιη για όλους. Η κλιματική κρίση είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, και η τεχνολογία πρέπει να αξιοποιηθεί με τρόπο που να μην αφήνει κανέναν πίσω.

Πηγή: https://tesup.com/gr/blogs/post/%CE%BA%CE%BB%CE%AF%CE%BC%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B1%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

Άρθρο επιμελημένο από την Κοτσαύτη Ελένη

Όταν η Τεχνολογία και οι Οργανισμοί Αποτυγχάνουν: 25 Χρόνια από τη Θεωρία των Ανθρωπογενών Καταστροφών

 

πηγή https://www.documentonews.gr/article/tempi-eixan-kaei-ta-mallia-kai-to-derma-moy-xoris-na-exo-epafi-me-ti-fotia-epizisantes-miloyn-sto-documento/

Το 2000, οι ερευνητές Nick Pidgeon και M. O’Leary δημοσίευσαν το άρθρο “Man-made disasters: why technology and organizations (sometimes) fail”. Ήταν μια ριζοσπαστική προσέγγιση για την εποχή, που μετέφερε τη συζήτηση γύρω από τις τεχνολογικές καταστροφές από την υλική αποτυχία στην ανθρώπινη και οργανωτική ευθύνη. Σήμερα, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ο κόσμος μοιάζει πιο σύνθετος, πιο τεχνολογικά εξαρτημένος, αλλά δυστυχώς όχι πάντα πιο ασφαλής.

Από την αποτυχία των υλικών, στην αποτυχία της κουλτούρας

Η θεωρία των Ανθρωπογενών Καταστροφών του Barry Turner, στην οποία βασίστηκαν οι συγγραφείς, περιγράφει τη «φάση επώασης» που προηγείται σχεδόν κάθε μεγάλης αποτυχίας. Πρόκειται για μια μακρά περίοδο κατά την οποία σωρευτικά λάθη, παρερμηνείες και εσφαλμένες υποθέσεις περνούν απαρατήρητα ή υποβαθμίζονται μέσα στην καθημερινή λειτουργία των οργανισμών. Η καταστροφή δεν είναι ποτέ πραγματικά αιφνίδια· είναι το τέλος μιας αλυσίδας αποτυχιών που δεν "φαίνονταν" εγκαίρως.

Τα Τέμπη ως επιβεβαίωση μιας παλιάς θεωρίας

Το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη το 2023, με 57 νεκρούς, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της θεωρίας. Τα προβλήματα ήταν ήδη γνωστά: τεχνολογικά συστήματα εκτός λειτουργίας, υποστελέχωση, ανεπαρκής εκπαίδευση και χρόνια καθυστέρηση στην εγκατάσταση συστημάτων ασφαλείας. Κι όμως, τίποτα δεν έγινε εγκαίρως.

Η υπόθεση των Τεμπών δείχνει ότι οι «λανθάνουσες αποτυχίες» δεν είναι απλές αστοχίες υλικού. Είναι αποτέλεσμα μιας συλλογικής κουλτούρας που δεν μαθαίνει, που αποφεύγει την ευθύνη και που συχνά αποτυγχάνει να φανταστεί ότι το αδιανόητο μπορεί να συμβεί.

Κλιματική κρίση: φυσικές καταστροφές με ανθρώπινη σφραγίδα

πηγή https://thriassio.gr/pnigike-o-thessalikos-kampos-peripoy-720-000-stremmata-plimmyrisan/

Οι πρόσφατες πυρκαγιές σε Δαδιά, Ρόδο και Πάρνηθα, καθώς και οι πλημμύρες στον θεσσαλικό κάμπο, αποτελούν επίσης παραδείγματα καταστροφών που επιδεινώθηκαν από οργανωτικές αδυναμίες. Η απουσία προληπτικών υποδομών, ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων, η υποχρηματοδότηση της πολιτικής προστασίας και η ανεπαρκής αξιοποίηση της τεχνολογίας επιβεβαιώνουν ότι οι φυσικές καταστροφές δεν είναι ποτέ μόνο «φυσικές».

Η αλλαγή του κλίματος έχει ανατρέψει τις παραδοσιακές παραδοχές περί κινδύνου. Όμως οι οργανισμοί μας, θεσμοί και υπηρεσίες, εξακολουθούν να λειτουργούν με λογικές του 20ού αιώνα. Η αδυναμία προσαρμογής είναι και αυτή μια μορφή αποτυχίας – όχι υλικής, αλλά πολιτισμικής.

Τεχνολογία και φαντασία: δύο λέξεις που σπάνια συναντιούνται

Το άρθρο του 2000 εισήγαγε έναν όρο που σήμερα μοιάζει πιο αναγκαίος από ποτέ: “safety imagination” – η ικανότητα δηλαδή των οργανισμών να φαντάζονται το απροσδόκητο και να προετοιμάζονται για σενάρια εκτός του γνωστού πλαισίου. Δεν πρόκειται για τεχνική δεξιότητα, αλλά για θεσμική κουλτούρα: να μπορείς να βλέπεις πέρα από τα προφανή, να ακούς αυτούς που προειδοποιούν, να μαθαίνεις από το χθες πριν σου το θυμίσει το αύριο με σκληρό τρόπο.

Τελικά, τι έχει αλλάξει από το 2000;

Παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις βάσεις δεδομένων, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και τα αναρίθμητα πρωτόκολλα, πολλές από τις αιτίες των καταστροφών παραμένουν ίδιες:

• Η πληροφορία υπάρχει, αλλά δεν αξιοποιείται.
• Οι κίνδυνοι εντοπίζονται, αλλά υποβαθμίζονται.
• Η ευθύνη διαχέεται, αντί να αναλαμβάνεται.
• Ο φόβος του πολιτικού κόστους υπερισχύει της ανάγκης για διαφάνεια και αλλαγή.

Όπως γράφουν οι συγγραφείς, ο κόσμος λειτουργεί διαφορετικά απ’ ό,τι νομίζουμε. Κι αν δεν αμφισβητήσουμε τις παραδοχές μας, τότε οι επόμενες καταστροφές – όπως και οι προηγούμενες – θα μας εκπλήσσουν με τον ίδιο τρόπο.

---

📌 Αν θέλεις να δεις πώς η τεχνολογία μπορεί (ή δεν μπορεί) να βοηθήσει στην πρόληψη κρίσεων, δες επίσης στο blog: https://techclimacrisis-future.blogspot.com/2025/04/blog-post_14.html 

πηγή https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=f1bfb1147d388562e35d172a02af2b677d25e1c1

Η Ευθύνη της Τεχνολογίας στην Κλιματική Κρίση: Πρόβλημα ή Λύση;

 (Πηγή: https://www.paratiritis-news.gr/koinonia/syntonistis-sto-ergo-i-technologia-os-lysi-gia-tin-klimatiki-allagi-to-gel-iasmou/)

Η τεχνολογία έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας, επιτρέποντας την οικονομική πρόοδο και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ωστόσο, η αλόγιστη χρήση της έχει επίσης συμβάλει σημαντικά στην κλιματική κρίση. Από τη μαζική εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου έως την αλόγιστη κατανάλωση φυσικών πόρων, η τεχνολογία έχει αφήσει ένα βαρύ οικολογικό αποτύπωμα. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί και το βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης, προσφέροντας λύσεις που μπορούν να συμβάλουν στη βιωσιμότητα του πλανήτη.

1. Τεχνολογικές Καινοτομίες και Οικολογικό Αποτύπωμα

Η βιομηχανική επανάσταση και η συνακόλουθη τεχνολογική ανάπτυξη προκάλεσαν μια άνευ προηγουμένου αύξηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Κλάδοι όπως η βαριά βιομηχανία, οι μεταφορές και η παραγωγή ενέργειας έχουν οδηγήσει σε δραματική αύξηση των εκπομπών CO₂. Επιπλέον, η εξόρυξη σπάνιων μεταλλευμάτων για την κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών και η παραγωγή ηλεκτρονικών αποβλήτων εντείνουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση.

2. Ο Ρόλος της Ψηφιακής Οικονομίας στην Περιβαλλοντική Επιβάρυνση

Η ψηφιακή επανάσταση έχει οδηγήσει σε εκθετική αύξηση της ζήτησης για αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων. Τα κέντρα δεδομένων (data centers) καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, πολλές φορές προερχόμενης από μη ανανεώσιμες πηγές. Επιπλέον, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη κρυπτονομισμάτων, όπως το Bitcoin, έχει εγείρει σοβαρές ανησυχίες λόγω της υψηλής ενεργειακής απαίτησης των διαδικασιών εξόρυξης (mining).

3. Πράσινη Τεχνολογία και Βιώσιμες Λύσεις

Παρά τις αρνητικές επιπτώσεις, η τεχνολογία μπορεί επίσης να αποτελέσει τη λύση στην κλιματική κρίση. Καινοτομίες όπως η ανανεώσιμη ενέργεια (ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική), οι έξυπνες ενεργειακές λύσεις και η αποδοτική χρήση των πόρων αποτελούν σημαντικές στρατηγικές για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Επιπλέον, η ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας και η προώθηση της ανακύκλωσης μέσω προηγμένων τεχνολογιών συμβάλλουν στη μείωση των αποβλήτων και στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.

4. Η Τεχνολογία ως Καταλύτης για την Κλιματική Δράση

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT) μπορούν να βελτιώσουν την ενεργειακή αποδοτικότητα και να επιτρέψουν τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης πόρων. Οι έξυπνες πόλεις, τα αυτόνομα ηλεκτρικά οχήματα και τα «πράσινα» δίκτυα μεταφορών δείχνουν τον δρόμο για έναν βιώσιμο τεχνολογικό μέλλον.

5. Συμπέρασμα: Ευθύνη και Καινοτομία

Η τεχνολογία φέρει μερίδιο ευθύνης στην κλιματική κρίση, αλλά παράλληλα προσφέρει τις απαραίτητες λύσεις για την αντιμετώπισή της. Η υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών, η προώθηση πράσινων τεχνολογιών και η ανάπτυξη υπεύθυνων πολιτικών μπορούν να μετατρέψουν την τεχνολογία από πρόβλημα σε καταλύτη για μια πράσινη και ανθεκτική κοινωνία. Ο τρόπος με τον οποίο θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία τις επόμενες δεκαετίες θα καθορίσει την πορεία του πλανήτη μας.

Πηγή: https://www.agon.gr/istories/59328/klimatiki-krisi-i-eythyni-toy-anthropoy-kai-i/

Άρθρο επιμελημένο από την Κοτσαύτη Ελένη

 

Ένα κάλεσμα επένδυσης: Όχι μόνο σε αισθητήρες και πλατφόρμες, αλλά στους ανθρώπους της Πολιτικής Προστασίας

 

πηγή https://cp.pamth.gov.gr/civil/

---

Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση πυκνώνει τα φαινόμενα φυσικών καταστροφών και απειλών, η Πολιτική Προστασία καλείται να υπερβεί τα όριά της. Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως ο ισχυρότερος σύμμαχος, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Μεταπτυχιακή Διατριβή του Κωνσταντίνου Χουβαρδά, Διευθυντή Πολιτικής Προστασίας στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με τίτλο «Αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων και αυτοματισμών στη διαχείριση κινδύνων και καταστροφών σε περιφερειακό επίπεδο».

Η διατριβή αυτή καταγράφει με επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά και με ειλικρινή γνώση πεδίου, πώς η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΑΜΘ) κατάφερε να αναπτύξει ένα υποδειγματικό τεχνολογικό πλέγμα πρόληψης και αντίδρασης. Όταν η Τεχνολογία Συναντά την Πολιτική Προστασία: Η Περίπτωση της ΑΜΘ δεν είναι απλώς τίτλος μιας μελέτης – είναι περιγραφή μιας διαδρομής που χτίστηκε με πίστη, καινοτομία και επίμονη εργασία.

Τεχνολογίες αιχμής – αλλά και στρατηγικές χρήσης

Η διατριβή αναδεικνύει την πολύπλευρη αξιοποίηση εργαλείων όπως τα γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών (GIS), τα drones με αισθητήρες, οι τηλεμετρικοί σταθμοί στον ποταμό Έβρο, η χρήση δορυφορικών δεδομένων Copernicus, και τα ανοικτά συστήματα πληροφορίας για διαλειτουργικότητα. Σημαντική είναι επίσης η χρήση του hashtag #cppamth στα social media για την ψηφιακή τεκμηρίωση και διάχυση κρίσιμων πληροφοριών.

Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύνολο τεχνολογικών εργαλείων και εφαρμογών, που έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει αποτελεσματικά τη διαχείριση του κύκλου μιας καταστροφής: πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση, αποκατάσταση. Όλα αυτά με γνώμονα τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας λήψης αποφάσεων σε κρίσιμες στιγμές.

Όταν η τεχνολογία δεν αρκεί

Παρά τα σημαντικά επιτεύγματα, η εργασία φωτίζει με ρεαλισμό τις ελλείψεις και τις διαχρονικές παθογένειες του συστήματος. Δεν υπάρχει κοινή βάση δεδομένων για κρίσιμες πληροφορίες, οι επικοινωνίες καταρρέουν στις πρώτες ώρες μιας κρίσης, οι εμπλεκόμενοι φορείς λειτουργούν συχνά με αυτοσχεδιασμούς και ιδιωτικά εργαλεία (Viber, WhatsApp) για να γεφυρώσουν τα θεσμικά κενά.

Ο ίδιος ο συγγραφέας, με εμπειρία δεκαετιών, επισημαίνει πως οι τεχνολογίες αυτές αποδίδουν μόνο όταν υποστηρίζονται από ανθρώπους καταρτισμένους, συντονισμένους και επαρκώς στελεχωμένους. Και σε αυτό το σημείο, το έλλειμμα της Πολιτείας είναι κραυγαλέο: η απουσία επένδυσης σε ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους καθηλώνει τη δυναμική της τεχνολογικής προόδου.

πηγή https://cp.pamth.gov.gr/civil/

Η τεχνολογία θέλει ανθρώπους

Η Περιφέρεια ΑΜΘ κατάφερε να φτιάξει ένα πλέγμα εργαλείων που θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για όλη τη χώρα. Αλλά το πρότυπο αυτό δεν είναι αυτοματοποιημένο. Δεν τρέχει από μόνο του. Πίσω από κάθε σύστημα, κάθε προειδοποίηση, κάθε χαρτογράφηση κρύβεται η επιμονή, η τεχνογνωσία και ο ζήλος λίγων ανθρώπων.

Η πρόοδος που καταγράφηκε είναι αποτέλεσμα επιλογών. Όχι μονάχα πολιτικών, αλλά κυρίως προσωπικών. Επιλογών καθημερινής μάχης με την έλλειψη πόρων, με την αδιαφορία, με τη γραφειοκρατία.

πηγή https://cp.pamth.gov.gr/civil/

Συμπερασματικά

Η τεχνολογική καινοτομία αποτελεί απαραίτητη συνθήκη για την Πολιτική Προστασία του 21ου αιώνα. Αλλά όχι ικανή από μόνη της. Η εργασία του Κωνσταντίνου Χουβαρδά μας δείχνει τον δρόμο, όχι μόνο προς το "πώς", αλλά και προς το "ποιοι".

Και εν τέλει, είναι ένα κάλεσμα επένδυσης: Όχι μόνο σε αισθητήρες και πλατφόρμες, αλλά στους ανθρώπους της Πολιτικής Προστασίας.

---

πηγή άρθρου https://cp.pamth.gov.gr/civil/?page_id=2679

Καύσωνας και Ανισότητα: Η Αθέατη Τραγωδία της Νότιας Ασίας το 2015

Πηγη:https://www.huffingtonpost.gr/entry/protoynoros-kaesonas-sten-asia-50-vathmoi-sto-pakistan-poelia-peftoen-apo-ton-oerano-sten-india_gr_627d4b9fe4b06ce0a1b3dccc

1.Εισαγωγή

Η Ινδία και το Πακιστάν συνηθίζουν τις υψηλές θερμοκρασίες κάθε καλοκαίρι. Όμως τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2015, η περιοχή γνώρισε ένα ασυνήθιστα ακραίο θερμικό κύμα, που προκάλεσε τον θάνατο πάνω από 3.500 ανθρώπων και ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τη συστημική αδυναμία προστασίας των ευάλωτων πληθυσμών από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ο καύσωνας του 2015 αποτέλεσε μία από τις φονικότερες φυσικές καταστροφές της δεκαετίας, υπενθυμίζοντας πως η ανθεκτικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον καιρό — αλλά κυρίως από την κοινωνική ισότητα, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και την πρόσβαση στην ενημέρωση.

   2.Οι συνθήκες του καύσωνα

Στην Ινδία, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 48°C στην Άντρα Πραντές και το Τελανγκάνα, ενώ στο Πακιστάν, το Καράτσι κατέγραψε έως και 45°C σε συνθήκες υγρασίας και άπνοιας. Σημαντικό χαρακτηριστικό του φαινομένου ήταν η παρατεταμένη διάρκεια και η νυχτερινή θερμική κατακράτηση, που εμπόδιζε τη φυσιολογική ψύξη του ανθρώπινου σώματος.

3. Η κοινωνική διάσταση της καταστροφής

Οι περισσότεροι θάνατοι σημειώθηκαν στους άστεγους, στους φτωχούς εργαζόμενους και στους ηλικιωμένους, οι οποίοι δεν είχαν πρόσβαση σε σκιά, νερό ή υποδομές ψύξης. Η απουσία κοινωνικών δικτύων πρόνοιας και η ανεπάρκεια των δημοσίων υπηρεσιών οδήγησαν σε τραγική απώλεια ζωών. Πολλά από τα θύματα πέθαναν στους δρόμους, χωρίς να φτάσουν ποτέ σε νοσοκομείο.

4. Αποτυχία προειδοποίησης και θεσμικής αντίδρασης

Παρά τις μετεωρολογικές ενδείξεις, δεν εκδόθηκαν έγκαιρες προειδοποιήσεις στα περισσότερα αστικά κέντρα. Οι δημόσιες υπηρεσίες δεν ενεργοποίησαν ψυχρούς χώρους φιλοξενίας, δεν διανεμήθηκαν υγρά ή ανεμιστήρες και δεν υπήρξε μαζική ενημερωτική εκστρατεία. Στο Καράτσι, ο καύσωνας συνέπεσε με διακοπές ρεύματος λόγω κρίσης στην ηλεκτροδότηση, επιτείνοντας τον απολογισμό.

5. Επιπτώσεις στα νοσοκομεία και τις υποδομές υγείας

Τα νοσοκομεία ασφυκτιούσαν από ασθενείς με θερμοπληξία και αφυδάτωση. Οι μονάδες εντατικής θεραπείας γέμισαν, το ιατρικό προσωπικό εξουθενώθηκε και καταγράφηκαν περιστατικά θανάτων ακόμη και σε χώρους αναμονής, λόγω υπερφόρτωσης. Η έλλειψη επαρκούς αριθμού ψυγείων για τις σορούς προκάλεσε δευτερογενή υγειονομική κρίση, ειδικά στο Πακιστάν.

6. Ανισότητα και τρωτότητα: μια πολεοδομική βόμβα

Το φαινόμενο ανέδειξε τη ραγδαία αύξηση του αστικού πληθυσμού χωρίς αντίστοιχη ανάπτυξη υποδομών. Οι παραγκουπόλεις, τα φτωχικά καταλύματα και οι συνοικίες με ανύπαρκτο πράσινο μετατράπηκαν σε θανάσιμες παγίδες ζέστης. Δεν υπήρχαν κοινόχρηστοι ψυχροί χώροι, ούτε σχεδιασμός αντιμετώπισης θερμικού στρες.

7. Οι πρώτες προσπάθειες για σχέδια δράσης

Μετά την τραγωδία, η πόλη Ahmedabad στην Ινδία ανέπτυξε ένα από τα πρώτα Heat Action Plans στον παγκόσμιο Νότο. Εισήχθησαν μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης, εκπαίδευση πολιτών και θερμικά ανθεκτικός σχεδιασμός υποδομών. Το μοντέλο επεκτάθηκε σε άλλες πόλεις, λειτουργώντας ως πρότυπο για το πώς η γνώση, η τεχνολογία και η τοπική διακυβέρνηση μπορούν να σώσουν ζωές.

8. Εκπαίδευση σε μια εποχή θερμικής επισφάλειας

Ο καύσωνας δεν είναι μόνο «καιρικό φαινόμενο», αλλά παράγοντας ανθρωπιστικής κρίσης.

• Η πρόσβαση στην πληροφόρηση, το νερό και τον δροσισμό είναι δικαίωμα, όχι πολυτέλεια.
• Η κοινωνική γεωγραφία είναι καθοριστική: ποιος υποφέρει και γιατί;
• Η σύνδεση φυσικών και κοινωνικών επιστημών είναι απαραίτητη για την πρόληψη τέτοιων τραγωδιών.

9.Προτάσεις για εκπαίδευση και έρευνα

• Συγκριτική μελέτη «heatwave management plans» μεταξύ Ινδίας, Ελλάδας και ΗΠΑ
• Εργασίες GIS για χαρτογράφηση ζωνών υψηλού θερμικού κινδύνου
• Ανάλυση ρητορικής και μέσων ενημέρωσης σε περιόδους καύσωνα
• Εκπαιδευτικά workshops για θερμική ανθεκτικότητα σε φοιτητικούς χώρους

Συμπεράσματα

Ο καύσωνας της Νότιας Ασίας το 2015 δεν είναι απλώς ένα μετεωρολογικό ρεκόρ, αλλά ένα παράδειγμα μαζικής απώλειας ανθρώπινων ζωών εξαιτίας κοινωνικών ανισοτήτων και θεσμικής αδράνειας. Η εμπειρία αυτή πρέπει να ενσωματωθεί στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση και στον σχεδιασμό πολιτικής προστασίας, όχι μόνο για τις χώρες του Νότου, αλλά και για κάθε περιοχή που απειλείται από τις νέες μορφές καταστροφών του 21ου αιώνα.

ΠΗΓΗ: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11603459/

Άρθρο επιμελημένο από την Άννα Δωδεκάτου

Haiyan 2013: Αντιμετώπιση Υπερτυφώνων με Τεχνολογικά Μέσα

 

Πηγη:https://www.vistaalmar.es/medio-ambiente/fenomenos-naturales/3625-comparacion-tifon-haiyan-hura

1. Εισαγωγή

Ο Τυφώνας Haiyan, γνωστός στις Φιλιππίνες ως Yolanda, έπληξε το αρχιπέλαγος στις 8 Νοεμβρίου 2013, αφήνοντας πίσω του περισσότερους από 6.000 νεκρούς και εκατομμύρια αστέγους. Με ανέμους που έφτασαν τα 315 χλμ/ώρα και κύματα άνω των 6 μέτρων, αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή, τις φυσικές καταστροφές και τη χρήση τεχνολογίας στην αντιμετώπισή τους.

2. Τυφώνας Haiyan: Φυσικά Χαρακτηριστικά και Εξέλιξη

Ο Haiyan χαρακτηρίστηκε από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό ως ένας από τους ισχυρότερους τροπικούς κυκλώνες στην ιστορία. Γεννήθηκε στον Ειρηνικό Ωκεανό και ενισχύθηκε από τα εξαιρετικά θερμά νερά της περιοχής – φαινόμενο που αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή. Το φαινόμενο «storm surge» (αιφνίδια ανύψωση της στάθμης της θάλασσας) προκάλεσε τα περισσότερα θύματα, κατακλύζοντας παράκτιες περιοχές χωρίς επαρκή προειδοποίηση.

3. Ανθρώπινες και Υλικές Επιπτώσεις

Ο Haiyan προκάλεσε την ολοσχερή καταστροφή πόλεων όπως η Tacloban. Πάνω από 1,1 εκατομμύρια κατοικίες καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ σχεδόν 4 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν. Η απουσία ανθεκτικών υποδομών και η φτώχεια αύξησαν την τρωτότητα του πληθυσμού, δείχνοντας πώς οι κοινωνικές ανισότητες επιδεινώνουν τις φυσικές κρίσεις.

4. Η Τεχνολογία: Τι Λειτούργησε και Τι Όχι

Παρά το γεγονός ότι υπήρχαν έγκαιρες προβλέψεις μέσω δορυφορικών συστημάτων, η πληροφορία δεν έφτασε αποτελεσματικά στους πολίτες. Το πρόβλημα δεν ήταν η απουσία τεχνολογίας, αλλά η έλλειψη ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στις τοπικές δομές. Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης δεν χρησιμοποιούσε μαζικά SMS, ούτε είχε ενεργοποιηθεί μηχανισμός άμεσης εκκένωσης. Οι υποδομές επικοινωνίας κατέρρευσαν και η πρόσβαση στα δεδομένα σταμάτησε λίγες ώρες μετά την προσβολή.

5. Τι Μπορεί να Διδάξει ο Haiyan

Η περίπτωση του Haiyan ανέδειξε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:

• Ενίσχυση των υποδομών επικοινωνίας με χρήση δορυφορικών συνδέσεων, GSM alert systems και UAVs για επιτόπια εικόνα.
• Διαλειτουργικά GIS συστήματα για διαχείριση χώρων στέγασης, εκκένωσης και υγειονομικής φροντίδας.
• Εκπαίδευση του πληθυσμού στη χρήση τεχνολογικών εφαρμογών σε καταστάσεις κρίσης.
• Ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη μοντελοποίηση φαινομένων και στη λήψη αποφάσεων με βάση δυναμικά δεδομένα.

6. Κλιματική Διάσταση: Είναι οι Τυφώνες Πιο Ισχυροί;

Η επιστημονική κοινότητα επιβεβαιώνει ότι η υπερθέρμανση των ωκεανών συμβάλλει στην ενίσχυση της έντασης των τυφώνων. Δεν αυξάνεται απαραίτητα ο αριθμός τους, αλλά η σφοδρότητά τους. Το φαινόμενο Haiyan προεικονίζει ένα μέλλον όπου τα φαινόμενα αυτά θα είναι συχνότερα και πιο θανατηφόρα, εκτός αν μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές και υιοθετήσουμε ανθεκτικά πρότυπα αστικής ανάπτυξης.

7. Συμπεράσματα και Προτάσεις

Η καταστροφή του Haiyan υπήρξε καταλυτική για την αναθεώρηση πολιτικών αντιμετώπισης καταστροφών σε πολλές χώρες. Ανέδειξε ότι η τεχνολογία είναι κρίσιμη, αλλά δεν αρκεί. Απαιτείται συντονισμένη διαχείριση, κοινωνική συνοχή και πολιτική βούληση για την αξιοποίησή της. Το μέλλον της πολιτικής προστασίας σε έναν κόσμο που θερμαίνεται περνά μέσα από την επιστήμη, τη διαφάνεια, την εκπαίδευση και τη δίκαιη τεχνολογική μετάβαση.

ΠΗΓΗ:Lagmay, A. M. F., et al. (2015). Devastating storm surges of Typhoon Haiyan. International Journal of Disaster Risk Reduction, 11, 1–12.
https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2014.10.006

Άρθρο επιμελημένο από την Άννα Δωδεκάτου

Ο Πολίτης και η Τεχνολογία στο Επίκεντρο της Σύγχρονης Πολιτικής Προστασίας

 

Πηγή:https://www.ekirikas.com/dyskoli-i-katastasi-se-trikala-kardit/

Η Πολιτική Προστασία σήμερα δεν είναι υπόθεση μόνο των κρατικών μηχανισμών. Είναι ένα πεδίο όπου ο πολίτης, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, αποκτά ενεργό και καθοριστικό ρόλο. Σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς ,με φυσικές καταστροφές, πανδημίες, ακραία καιρικά φαινόμενα, τεχνολογικές κρίσεις ,η πρόληψη, η αντίδραση και η ανάκαμψη γίνονται συλλογική υπόθεση.

 Η τεχνολογία αλλάζει τα δεδομένα

Η πρόοδος της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό δίκτυο εργαλείων για τον πολίτη:
• Εφαρμογές κινητών (όπως το 112) που παρέχουν ειδοποιήσεις κινδύνου.
• Χάρτες και συστήματα που δείχνουν σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη πυρκαγιών, σεισμών ή πλημμυρών.
• Πλατφόρμες όπου οι πολίτες μπορούν να αναφέρουν συμβάντα ή να συμμετάσχουν σε διαχείριση κρίσεων.
• Μέσα κοινωνικής δικτύωσης που βοηθούν στη διάδοση πληροφοριών και στη γρήγορη κινητοποίηση.
• Να γνωρίζει τους κινδύνους της περιοχής του.
• Να ενημερώνεται τακτικά από επίσημες πηγές.
• Να φροντίζει για την ασφάλεια του σπιτιού του και των γύρω του.
• Να προστατεύει το περιβάλλον, μειώνοντας π.χ. τον κίνδυνο πυρκαγιάς από αμέλεια.

Με αυτά τα εργαλεία, ο πολίτης δεν είναι πλέον παθητικός δέκτης οδηγιών. Είναι ενεργό μέλος της διαδικασίας: ενημερώνεται, αντιδρά, βοηθά την κοινότητά του.

Από την πρόληψη στην καθημερινή ευθύνη

Η Πολιτική Προστασία δεν ξεκινά όταν προκύψει το πρόβλημα. Ξεκινά πολύ πριν. Η πρόληψη είναι βασικό κομμάτι της. Κι εκεί ο ρόλος του πολίτη είναι κρίσιμος διότι μέσα από μικρές, καθημερινές πράξεις, χτίζεται μια κουλτούρα υπευθυνότητας και πρόληψης.

 Η δύναμη της κοινότητας

Η τεχνολογία ενισχύει και την έννοια της κοινότητας. Οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να οργανωθούν καλύτερα, να εκπαιδευτούν, να δημιουργήσουν δίκτυα εθελοντών και ομάδες δράσης. Όταν οι πολίτες είναι ενημερωμένοι και συνεργάζονται, η αντίδραση σε κρίσεις είναι πιο αποτελεσματική. Μια γειτονιά που έχει σχέδιο εκκένωσης, γνωρίζει ποιος χρειάζεται βοήθεια, και έχει ανθρώπους σε ρόλους-κλειδιά, είναι πιο ανθεκτική από οποιοδήποτε μεμονωμένο σύστημα.

Συμπέρασμα

Η τεχνολογία δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο εργαλείο. Είναι ο σύνδεσμος που φέρνει τον πολίτη πιο κοντά στην Πολιτική Προστασία. Δίνει γρήγορη πρόσβαση στην πληροφόρηση, δυνατότητα παρέμβασης, και ενισχύει την αλληλεγγύη μέσα στην κοινότητα. Όσο πιο συνειδητοποιημένοι και ενεργοί είμαστε, τόσο πιο ασφαλείς είμαστε όλοι μας.

Πηγή:https://efus.eu/topics/crisis-management/local-authorities-at-the-forefront-of-disaster-management/

Πηγή:https://civilprotection.gov.gr/odigies-prostasias

Άρθρο επιμελημένο από τον Δημήτρη Παπανδρέου

Η τεχνολογία στην πρώτη γραμμή: Το ChangeOS στη μάχη ενάντια στις καταστροφές

 

 πηγή https://ars.els-cdn.com/content/image/1-s2.0-S0034425721003564-gr2_lrg.jpg

Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν τις φυσικές καταστροφές σε συχνότητα και ένταση. Σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες και εκρήξεις προκαλούν ζημιές σε κτίρια και υποδομές, με τις αρμόδιες αρχές να χρειάζονται άμεση εικόνα της καταστροφής, ώστε να οργανώσουν αποτελεσματικά την απόκριση και την αποκατάσταση.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιστήμονες ανέπτυξαν το ChangeOS – ένα προηγμένο σύστημα που χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες και τεχνητή νοημοσύνη για να εκτιμήσει, με ακρίβεια και ταχύτητα, το μέγεθος των ζημιών που προκλήθηκαν σε κτίρια.

Τι είναι το ChangeOS;

Το ChangeOS είναι ένα «έξυπνο» υπολογιστικό σύστημα που συγκρίνει δύο δορυφορικές εικόνες: μία πριν και μία μετά από μια φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή. Το σύστημα αναλύει αυτόματα τις αλλαγές στα κτίρια και αποδίδει βαθμό ζημιάς σε κάθε ένα, σε τέσσερα επίπεδα: χωρίς ζημιά, μικρή ζημιά, σοβαρή ζημιά ή ολοκληρωτική καταστροφή.

Αυτό γίνεται με τη βοήθεια τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης (AI) και βαθιάς μάθησης (deep learning), που έχουν εκπαιδευτεί πάνω σε χιλιάδες παραδείγματα καταστροφών σε όλο τον κόσμο.

πηγή https://ars.els-cdn.com/content/image/1-s2.0-S0034425721003564-gr5_lrg.jpg

Πώς λειτουργεί;

Με απλά λόγια, το ChangeOS κάνει δύο βασικά πράγματα:

1. Εντοπίζει τα κτίρια στην εικόνα πριν την καταστροφή.
2. Αξιολογεί τις αλλαγές σε αυτά τα κτίρια στην εικόνα μετά την καταστροφή και αποφασίζει αν έχουν πάθει ζημιά – και πόσο μεγάλη.

Το σημαντικό είναι ότι το ChangeOS δεν εξετάζει απλώς μεμονωμένα pixel, αλλά κάθε κτίριο ως ενιαίο αντικείμενο, εξασφαλίζοντας πιο σταθερά και κατανοητά αποτελέσματα.

Γιατί είναι χρήσιμο;

Η κύρια αξία του ChangeOS είναι η ταχύτητα και η ακρίβεια. Μπορεί να επεξεργαστεί δορυφορικές εικόνες πολύ μεγάλων περιοχών μέσα σε δευτερόλεπτα, ενώ προσφέρει χάρτες καταστροφών με ποσοστά ζημιάς ανά περιοχή. Έτσι:

• Βοηθά τις αρχές να αποφασίσουν πού να στείλουν πρώτα βοήθεια,
• Επιταχύνει τις διαδικασίες αποζημίωσης ή ανακατασκευής,
• Μειώνει την ανάγκη για φυσική παρουσία σε επικίνδυνες περιοχές.

Πού θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Ελλάδα;

Το ChangeOS μπορεί να έχει άμεση χρησιμότητα σε καταστροφές όπως:

• Σεισμός στην Ελασσόνα (2021): Άμεσος χάρτης με τα σπίτια που υπέστησαν ζημιά.
• Πυρκαγιά στην Εύβοια (2021): Εκτίμηση σε λίγες ώρες για τα καμένα σπίτια και αγροτικά κτίσματα.
• Πλημμύρες στη Θεσσαλία (2023): Καταγραφή πλημμυρισμένων και κατεστραμμένων κτιρίων.
• Αστικές εκρήξεις: Άμεση εικόνα της καταστροφής και του κινδύνου για το περιβάλλον.

Τι χρειάζεται;

Για να λειτουργήσει, το μόνο που χρειάζεται είναι δύο δορυφορικές εικόνες – πριν και μετά το γεγονός. Αυτές οι εικόνες μπορούν να προέρχονται από ανοιχτές βάσεις δεδομένων (όπως το Copernicus ή το Open Data Program της Maxar) ή από εμπορικά δορυφορικά συστήματα (όπως τα WorldView).

πηγή https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0034425721003564?fr=RR-2&ref=pdf_download&rr=933b33754cc0eec8